Image Ref: 03-08-55 - The Belfry Tower, Bruges

 

Carillon

Dante Gabriel Rossetti

In these and others of the Flemish Towns, the Carillon, or chimes which have a most fantastic and delicate music, are played almost continually. The custom is very ancient.

<At Antwerp, there is a low wall
Binding the city, and a moat
Beneath, that the wind keeps afloat.
You pass the gates in a slow drawl
Of wheels. If it is warm at all
The Carillon will give you thought.>

I climbed the stair in Antwerp church,
What time the urgent weight of sound
At sunset seems to heave it round.
Far up, the Carillon did search
The wind; and the birds came to perch
Far under, where the gables wound.

In Antwerp harbour on the Scheldt
I stood along, a certain space
Of night. The mist was near my face:
Deep on, the flow was heard and felt.
The Carillon kept pause, and dwelt
In music through the silent place.

<At Bruges, when you leave the train,
óA singing numbness in your ears,ó
The Carillon's first sound appears
Only the inner moil. Again
A little minute thoughóyour brain
Takes quiet, and the whole sense hears.>

John Memmeling and John Van Eyck
Hold state at Bruges. In sore shame
I scanned the works that keep their name.
The Carillon, which then did strike
Mine ears, was heard of theirs alike:
It set me closer unto them.

I climbed at Bruges all the flight
The Belfry has of ancient stone.
For leagues I saw the east wind blown:
The earth was grey, the sky was white.
I stood so near upon the height
That my flesh felt the Carillon.

October, 1849.


Toelichting

De Engelse schilder en dichter Dante Gabriel Rossetti (1828-1882)  richtte als twintigjarige samen met drie geestesgenoten de Pre-Raphaelite Brotherhood op. De prerafaŽlieten zetten zich af tegen het ongeÔnspireerd academisme van de schilderkunst van hun tijd en beoogden een eigen stijl, die enerzijds teruggreep naar de kunst van voor de renaissance, maar die ook de symbolistische geladenheid toonde van die eigen is aan de 19de eeuw.

Op 1  januari 1850 verscheen het eerste nummer van hun tijdschrift The Germ, dat tot doel had het prerafaŽlitische ideeŽngoed te verspreiden. Bij gebrek aan lezers werd het tijdschrift in mei van datzelfde jaar stopgezet na vier nummers.

In het derde nummer van The Germ verscheen een gedicht van de hand van Rossetti met als titel Carillon. Het gedicht geeft een ervaring weer die de dichter opdeed tijdens een korte reis naar Parijs en BelgiŽ in de herfst van 1849. Hij stuurde het gedicht op 24 oktober van dat jaar op naar James Collinson met de commentaar : "The song is, of course, quite original; there is in particular a Yankee of the name of Longfellow with whose works it has no affinity." Rossetti zette zich dus af tegen het Longfellows lange gedicht The Belfry of Bruges, dat vier jaar voordien was gepubliceerd (zie bespreking in Nieuwsbrief 2001 nr. 1). 

Het gedicht bevat zes strofen.  De eerste drie zijn gewijd aan Antwerpen, de laatste drie aan Brugge. Rossetti heeft het gedicht achteraf niet meer gepubliceerd, maar zijn broer William Michael Rossetti nam het in 1886 op in het verzameld werk van de dichter. Die laatste versie is gebaseerd op een handgeschreven versie met als titel Antwerp and Bruges, waarin de eerste en vierde strofen zijn weggelaten (hieronder aangeduid met haakjes). Deze verkorte versie werd bekend door de opname in de boeken van William Gorham Rice (Carillons of Belgium and Holland, 1914 ; The Carillon in Literature, 1915). De verkorte versie heeft meer evocatieve kracht doordat de lezer meteen in de situatie ďbinnenstaptĒ. Bovendien krijgt het gedicht hierdoor een mooiere symmetrie : de hoekstrofen beschrijven een torenbeklimming in een dynamische en winderige atmosfeer, terwijl de middelste strofen een situatie van bezinning en rust weergeven. De strofen zijn op inhoudelijk vlak gelijkaardig opgebouwd. Elke strofe start met een stadsbeeld waarin de beiaard even later binnendringt. Zijn klanken geven de situatie een andere kleur.

De taal van het gedicht is sober en de zinsconstructies kort en eenvoudig. De dichter gebruikt echter enkele woorden die de anderstalige lezer niet vertrouwd in de oren zullen klinken.

terug | home